CHP Adıyaman Milletvekili Şevket Köse;

GAP'ta bitirmesi gerçekten büyük hayaldir

 

CHP Adıyaman Milletvekili Şevket Köse,Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bütçesi üzerine konuşma yapmak üzere TBMM'nde söz aldı.

 

Köse konuşmasında GAP'ın, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı, en büyük ve en önemli sosyoekonomik projesi olduğunu söyledi.

 

GAP'ın, bölgenin sahip olduğu kaynaklar değerlendirilerek o yörede yaşayan insanların gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçladığını belirten Köse, GAP ile bölgelerarası farklılıkları gidermek, ulusal düzeyde ekonomik gelişme ve sosyal istikrar hedeflerine katkıda bulunmak hedeflendiğinin altını çizdi.

 

Türkiye'nin yüzde 10'u gibi büyük bir alana yayılan GAP bitirildiğinde 1,82 milyon hektar alan sulamaya açılacağına vurgu yapan Köse, GAP ile yılda 27 milyar kilovatsaat hidroelektrik enerji üretimi ile ülke enerji ihtiyacının büyük bir bölümü karşılanacağını sözlerine ekledi.

 

Köse konuşmasında “GAP bitirilince yine, 3,8 milyon kişiye iş olanağı sağlanacak, bölge halkının yaşam kalitesi ve refah düzeyi yükseltilecektir. Dolayısıyla bölgeye kültürel, ekonomik ve siyasal barış gelecektir Bu anlamda da GAP, büyük bir sosyal barış projesidir.

 

Sayın milletvekilleri, ülkemiz adına bu derece önemli olan GAP, büyük bir önemi olan GAP, hükûmetlerden yeterli desteği görmemiştir. GAP'ın henüz bitirilememiş olması, bu ilgisizliğin en büyük göstergesidir. GAP'taki sorunları şöyle sıralayabiliriz: Sanayi, sosyal sorunlar ve tarım.

 

Şimdi, enerji alanındaki yatırımların tamamlanma oranı yüzde 75 civarındadır ama enerjiye yapılan yatırımlar maalesef diğer alanlara yapılmamıştır çünkü GAP, sadece bir enerji projesi gibi görülmüştür.

 

Tarıma ilişkin sorunlar ise şöyle sıralanabilir: Bir, tarımda en büyük sorun sulamadır Bakınız, 2009 yılı itibarıyla 300 bin hektar alan sulamaya açılmıştır. Bu rakam ilk başta çok büyük bir gelişme olarak düşünülebilir. Oysa GAP'ta sulanılabilir tarım arazisinin büyüklüğü 1,7 milyon hektar civarındadır. Başka bir ifadeyle, mevcut sulanabilir arazinin henüz yüzde 20'si bile sulanamamıştır.

 

Tarımsal sulama konusunda bir diğer sorun ise şebeke sorunudur sayın milletvekillerim. Örneğin Türkiye'nin en uzun ve kapasite bakımından en büyüğü olan Mardin Ceylanpınar ovalarını sulayacak ana kanal inşaatı hemen hemen bitmek üzereyken şebeke konusunda 1 metre dahi şebeke yapılmış değildir.

 

Tarımsal sulamada kullanılan elektrik tarifelerinin yüksekliğini hepimiz bilmekteyiz. Bu konuda sürekli af çıkarmak ya da yeniden yapılandırma yapmamak için tarımsal sulamada kullanılan elektrik fiyatlarını makul bir düzeye çekmek gerekir.

 

Yine GAP'ta tarım desteklemeleri yeterli oranda değildir. Bölgeye özel düzenlemeler yapılması, pozitif ayrımcılık uygulaması yerinde olacaktır. Özellikle sanayiye dönük tarıma ayrıca önem verilmelidir. Bölgede pamuk, tütün, fıstık gibi sanayiye dönük tüm ürünlerin yetiştirilmesi şiddetle, acilen gereklidir. Hem bunların teşviki hem de alternatif ürün projesiyle yeni ürünlerin üretimi sağlanmalıdır.

 

Yine GAP'ta tarımda eğitim özel bir önem taşımalı ve bu konuda projeler üretilmelidir. Özellikle sivil toplum örgütleri ve yerel yönetim organlarıyla diyaloğa geçerek bu konuda çözümlere ulaşılmalıdır.

 

GAP bölgesinde kırmızı ete dönük hayvancılığa ve arıcılığa ilişkin destekleme oranı ise yine yeterli değildir. Hani ülkemizde şöyle bir söylem vardır: "Un var, yağ var, şeker var, helva yapacak kimse yok." GAP'ta mera arazisi var, geniş tarım arazileri var, genç işsizler ordusu var ama ne yazık ki GAP'ı bitirecek siyasi bir irade yok.

 

Sayın milletvekilleri, GAP'ta sanayi başlı başına büyük sorunlarla boğuşmaktadır. Hemen belirtmek istiyorum ki yapılan altyapı oranları yeterli değildir. Örneğin 2003-Eylül 2010 yılları arasında GAP illerinde uygulama aşamasında olan konut sayısı 44.755'tir. Eylül 2010 itibarıyla TOKİ'nin bölgede tamamlanan konut sayısı 26.107'dir. Unutmamalıyız ki altyapının olmadığı yere özel sektör gitmez. Nitekim GAP bölgesine özel sektör gelmiyor, gelen de uzun süre kalamıyor.

 

Hükûmet teşvik konusunda sınıfta kalmıştır. GAP bölgesi bunun en önemli örneğidir. GAP bölgesi yatırım teşvikleri kapsamında istihdam edilen kişi sayısı 8 bindir. Bu rakam 2002 yılında 11 bindi. Bu rakamlarla GAP'ta nasıl iyileşme bekleyeceğiz?

 

KOBİ'lere yapılan desteklemeler yetersizdir. KOSGEB bu konuda yalnızca kredi vermekle yükümlü kılınmış değildir; KOSGEB yol gösterici olmalıdır, planlı gelişmenin sağlanması için büyük ve orta ölçekli girişimciye destek olmalıdır. Yine, KOSGEB, kredi dağılımında illere ve bölgelere kota uygulamalıdır.

 

Üç gün önce bütçe konuşmasında Sayın Genel Başkanımıza, kendisine devlet eliyle fabrika yapmayı önerdiğini söyledi. Sayın Başbakan ise devletçi bir zihniyetten çıktıklarını ve özel sektörün buralara yatırım yapmasını teşvik ettiklerini söylemişti. Alt yapıyı okul, hastane yaptıklarını söylemiştir bu kürsüde.

 

Sayın Başbakanın söyledikleri, gerçeği hiç yansıtmamaktadır. Size rakamlar vermek istiyorum: Bakınız, ülkemizde 27 bin civarı anaokulu vardır. Peki bunun kaçı GAP bölgesi illerindedir diye bakacak olursak, maalesef 3.500 rakamını görmekteyiz.

 

Ortaöğretimde ise durum daha vahimdir. Ülkemizde ortaöğretimdeki toplam öğretmen sayısı 207 bin civarındadır. Bu rakam, GAP bölgesi illerinde sadece 15 bin civarındadır.

 

Başka bir örnek vermek gerekirse, sağlıkta da durum farklı değildir. Türkiye'de özel ve kamu kuruluşu olarak hastanelerin sayısının toplamı 1.276'dır, oysa GAP bölgesi illerinde bu rakam toplamda 96'dır. Başka bir deyişle, 185 bin yatak sayısının sadece 11.500'ü bu bölgededir.

 

Şimdi sizlere sormak istiyorum ve bu kürsüden Sayın Başbakana da seslenmek istiyorum: Bu durumda, bu rakamlarla GAP'ta sonuç alınabilir mi ve GAP bölgesinde barış, kardeşlik ve adalet sağlanabilir mi? Elbette ki hayır. Şimdi, zaman kıtlığından dolayı Adıyaman iliyle ilgili bazı şeyler söylemek istiyorum. Adıyamanlı hemşehrilerim gerçekten tütün konusunda çok mağdurlar.

 

Bunu defalarca bu kürsüde dile getirdim ama Adıyaman'da, maalesef AKP İktidarı sayesinde, ne yazık ki 240 bin yeşil kartlı, geri kalanı da mevsimlik tarım işçisi statüsüne getirilmiştir ve yine ne yazık ki Hükûmet bunları iş sahibi olarak görmektedir.

 

Şimdi, GAP master planının beklediği, bu verdiğim bazı rakamlara göre büyük hedeflere ulaşabilmek için yapılması öngörülen kamu yatırımlarının finansman ihtiyacı 2010 yılı fiyatlarıyla 42 milyardır.

 

GAP kapsamında 2009 sonuna kadar tahmini olarak 30,5 milyar TL harcama yapılmış ve nakdi gerçekleştirme oranı ise yüzde 72,6 düzeyine ulaşmıştır. Ya geriye kalan yüzde 10 civarındaki durum ne olacak, sizlere sormak istiyorum. AKP'nin bu yatırımları GAP'ta bitirmesi gerçekten büyük hayaldir.” Dedi.

 

ETİKETLER : CHP Adıyaman Milletvekili Şevket Köse TBMM GAP