Çiğ Köfte Kadınlara İyi, Erkeklere Kötü

 

Bu iddia Gerçekten iştah kaçırır!

 

Adıyaman Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi ve Tıp Fakültesi Baş Müdür Vekili Yrd.Doç.Dr. Tuncay Çelik, Toksoplazma’lı erkeklerin eğitim düzeylerinin ve IQ seviyelerinin daha düşük, içe dönük, anti-sosyal, şüpheci, kıskanç ve intihara daha meyilli olduğunu kadınların ise tam tersi dışa dönük, sıcak kanlı, cana yakın ve cazibeli olduğu ileri sürdü.

 

Sıkı durun, toksoplazma, çiğ köfteden geçiyor.

 

Adıyaman Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Tuncay Çelik’in makalesi şaşırttı. Makalede ileri sürülen bilgiye gore çiğ köfteden bulaşan bir parazitin, erkekleri olumsuz derecede etkilediği, kadınları ise daha cazibeli hale getirdiği belirtiliyor. “Beynimde biri mi var?” başlıklı ilginç makale şöyle;

 

***

 

Dünyada hemen her ortam için farklılaşmış milyarlarca çeşit canlı bulunmaktadır. Kimi zaman (bağırsaklarımızda olduğu gibi) vücudunda yaşadığı canlıya faydası dokunan, kimi zaman vücuduna girdiği canlıyı hasta eden, kimi zaman öldüren, kimi zamansa ölmekten beter eden yaratıklar, "parazitler" vardır. Parazitler konakları üzerine patolojik ve immunolojik değişiklikler oluşturmanın yanısıra konak davranışı üzerine etkileriyle de dikkat çekmektedir.

 

Parazitler çoğunlukla kendi çıkarlarına uygun olarak konaklarında davranış değişiklikleri oluşturmaktadır. İlk olarak 1896 yılında bir Amerikan dergisinde "Akıl hastalığına bir mikrop neden olabilir mi?" başlıklı bir makale yayınlandı. Fakat o yüzyıllarda parazitlerin akıl sağlığını bozabileceği hiç kimsenin aklına gelmedi.

 

Son yıllarda şizofreni ve Toxoplasma gondii adı verilen bir parazit birlikte sıkça anılmaya başlandı. T. gondii’nin yol açtığı psikolojik-nörolojik hastalıkların mekanizmasına yönelik çok sayıda deneysel çalışmalar yapılmaktadır. Parazitli çiğ etlerin veya kedi dışkısında bulunan kistlerin ağız yoluyla alındıktan sonra kas ve beyin dokusuna yerleşmektedir. Bu parazitin yaygınlığının artmasında kediler önemli rol oynamaktadır. Bir ülkedeki kedi nüfusu sayısındaki artış o ülkede toksoplazma enfeksiyonun görülme sıklığını artırdığı tespit edilmiş.

 

19. yüzyıla kadar uğursuz olduklarına inanılan ve insanlara yakın yerlerde yaşamalarına izin verilmeyen kediler bu zamandan sonra insanlarla kaynaşmaya ve evlerde beslenmeye başlamış. 20 yıl içinde Amerika ve İngiltere’de şizofreni teşhisi konulan hastalarda 3 kat artış saptanmıştır.

 

Stanley Enstitüsünden Dr. Fuller Torrey Toksoplazma ve şizofreni arasında ilginç bağlantıların olduğunu keşfetmiş. Parazit beyne yerleştiğinde astrositler adı verilen özel bir nöron tipine zarar verdiği görülmüş. Şizofren hastalarda bu nöronların sayısında azalma tespit edilmiş.

 

Bir sonraki çalışmasında, kanlarında Toksoplazma bulunan hamile kadınların, ileride şizofren olacak çocuklar doğurma oranının hayli yüksek olduğu ortaya çıkmış. Davranış veya psikomotor bozukluğu olanlarda, migrenli veya epilepsi hastalarında bu parazite oldukça sık rastlandığı görülmüştür. Fare deneylerinde öğrenme ve hafızayı etkiledikleri, davranış değişikliklerine neden oldukları gösterilmiştir. MS (Multiple Sclerosis) ve Parkinson gibi nörolojik bozukluğu olan hastalıklarla ilgili çalışmalar sürmektedir.

 

Sydney Üniversitesinden Dr. Nicky Boulter ve Charles Üniversitesinden parazitolog Jaroslav Flegr, kontrol gruplarına Toksoplazma taşıyıcısı erkek ve kadınlara ayrı ayrı testler uygulanmış; Toksoplazma’lı erkeklerin eğitim düzeylerinin ve IQ seviyelerinin daha düşük, içe dönük, anti-sosyal, şüpheci, kıskanç ve intihara daha meyilli olduğunu kadınların ise tam tersi dışa dönük, sıcak kanlı, cana yakın ve cazibeli olduğu ileri sürülmüştür.

 

Toksoplazma insana 3 temel yolla bulaşabilir;

 

1- Parazitli bir kedinin dışkısında bulunan kistlerin ağız yoluyla alınması

 

2- Parazitli bir hayvanın etini az pişmiş veya çiğ olarak yemek

 

3- Paraziti barındıran bir besin maddesini iyice yıkamadan yemek

 

4- Parazitli anne adayından hamilelik sırasında bebeğine bulaşması

 

Toksoplazma, bağışıklık sistemi sağlam kişilerde genelde belirti vermez, hafif bir soğuk algınlığı şeklinde atlatılır. Hafif kas ve eklem ağrıları, halsizlik, yorgunluk, lenf düğümlerinde şişlik gibi belirtiler görülebilir. Belirtiler birkaç hafta ile birkaç ay içinde kendiliğinden geçer. Lösemi, lenfoma ve AIDS gibi bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda çok daha ağır seyredebilir ve hatta ölümlere neden olabilir. Özellikle hamilelik sırasında bu parazitin bulaşması halinde düşük yapma riski olabileceği gibi, ileri yaşlarda şaşılık, körlük, mental gerilik, kalsifikasyon (beyinde kireçlenme), hidrosefali (beyinde su toplanması), mikrosefali (kafanın ufak olması), körlük ve psikolojik gibi bozukluklar çocuklarda görülebilmektedir.

 

Hamilelik sırasında korunma yolları;

 

Kediler ile (özellikle kedi dışkısı ile) temastan kaçınmak

 

Çiğ et tüketmemek (çiğ köfte gibi)

 

Etleri iyi pişirmek

 

Meyve ve sebzeyi bol su ile yıkamak

 

Dünya nüfusunun yaklaşık yarısının bu parazitle karşılaştığı bildirilmektedir. Ülkemizdeki durum ise bölgeden bölgeye değişmekle birlikte, yaş ilerledikçe görülme sıklığının yüzde 70’lere kadar çıktığı bildirilmektedir. Adıyaman’da yaptığımız henüz yayınlanma aşamasında olan çalışmamızda hamile kadınların yüzde yüzde 37.5’inde bu parazitle karşılaştığı tespit edilmiştir. Bu kadar yaygın görülmesi acaba bizi de yöneten birileri mi var sorusunu akla getirmektedir.

 

Kaynaklar

 

1. No author. Is insanity due to a microbe? Sci Am 1896; 75: 303.

 

2. Flegr J. Effects of toxoplasma on human behavior. Schizophr Bull 2007; 33: 757–760.

 

3. Flegr J, Preiss M, Klose J, Havlicek J, Vitakova M, Kodym P. Decreased level of psychobiological factor novelty seeking and lower intelligence in men latently infected with the protozoan parasite Toxoplasma gondii Dopamine, a missing link between schizophrenia and toxoplasmosis? Biological Psychology 2003;63:253-268.

 

4. Yazar S, Arman F, Yalçın Ş, Demirtaş F, Yaman O, Şahin İ. Investigation of probable relationship between Toxoplasma gondii and cryptogenic epilepsy. Seizures 2003; 12:107-109.

 

5. Koseoglu E, Yazar S, Koc I.Is Toxoplasma gondii a causal agent in migraine? Am J Med Sci. 2009 Aug;338(2):120-2.

 

6. Torrey EF, Bartko JJ, Lun ZR, Yolken RH. Antibodies to Toxoplasma gondii in patients with schizophrenia: a meta-analysis. Schizophr Bull 2007; 33: 729–736.

 

7. Da Silva RC, Langoni H. Toxoplasma gondii: Host–parasite interaction and behavior manipulation. Parasitol Res 2009; 105(4):893-898.

 

8 Henriquez SA, Brett R, Alexander J, Pratt J and Roberts CW. Neuropsychiatric disease and Toxoplasma gondii infection. Neuroimmunomodulation 2009; 16:122-133.

 

9. Yolken RH, Dickerson FB,  Torrey EF. Toxoplasma and schizophrenia. Parasite Immunology 2009; 31:706–715

 

10. Delgado García G, Rodríguez Perdomo E: Reactivity of toxoplasmin intradermal testin neurotic and manic - depressive patients. Rev Cubana Med Trop 1980; 32: 35–39.

 

11-Çelik T, Kamışlı Ö, Babür C, Çevik MÖ, Öztuna D, Altınayar S. Is there a relationship between Toxoplasma gondii infection and idiopathic Parkinson? Scand J Infect Dis. 2010; 42(8):604-8

 

www.gazeteadiyaman.com 

 

ETİKETLER : Adıyaman Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Yrd.Doç.Dr. Tuncay Çelik